Telefon Numaramız:


0530 775 88 20

Mail Adresimiz:

kalekur20@hotmail.com

Çalışma Saatlerimiz


Hafta içi : 09.00 -17.30

Sürdürülebilirlik ve İnşaat: Gelecekteki Trendler ve Uygulamalar"

Demo Image
image

Sürdürülebilirlik ve İnşaat: Gelecekteki Trendler ve Uygulamalar"

  1. Özet: Bu makalede, inşaat endüstrisinin sürdürülebilirlik konusundaki önemi ve gelecekteki trendler üzerine odaklanılacaktır. Sürdürülebilirlik, günümüzde giderek artan bir şekilde önem kazanan bir konu olup, inşaat sektöründe de büyük bir etkiye sahiptir. Bu makalede, sürdürülebilir inşaatın ne olduğu, neden önemli olduğu ve sektördeki en son gelişmeler ve uygulamalar hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca, çeşitli sürdürülebilirlik stratejileri ve teknolojileri incelenecek ve gelecekteki inşaat projelerinde nasıl kullanılabileceği tartışılacaktır.

    Konu Başlıkları:

    Sürdürülebilir İnşaatın Önemi: Sürdürülebilir inşaatın çevresel, ekonomik ve sosyal faydaları.

    Sektördeki Güncel Durum Analizi: İnşaat sektöründe sürdürülebilirlik trendleri ve uygulamaları.

    Yeşil Binalar ve Sertifikasyonlar: LEED, BREEAM gibi sürdürülebilirlik sertifikaları ve bu sertifikaların önemi.

    Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği: Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının inşaat projelerinde kullanımı.

    Yeşil Malzemeler ve Geri Dönüşüm: Geri dönüştürülebilir malzemelerin kullanımı ve inşaat atıklarının azaltılması.

    Akıllı Bina Teknolojileri: IoT, sensörler, akıllı enerji yönetimi gibi teknolojilerin sürdürülebilir inşaatta nasıl kullanılabileceği.

     

    1. GİRİŞ

       Gelişen dünyamızda ihtiyaçlar arttıkça, talepler doğrultusunda elimizdeki kaynakları tüketiyoruz. Yaşadığımız çevre, toplum ve yer bunun için çok önem teşkil ediyor. İnsanoğlu yaşadığı çevrede barınma, ısınma, tüketme ihtiyacı duyup mevcut kaynakları kullanarak azaltır, bunun sonucunda da atık oluşturur. Var olanı koruyarak, gelecek nesillere sağlıklı yaşam koşulları bırakacak şekilde sürdürülebilir ve yaşanabilir alanlar oluşturulmalıdır. Bunun yanı sıra oluşan artıkları da tekrar üretecek bir sisteme ihtiyaç duyulur. Dünya varoldukça ve yaşam devam ettikçe tükenebilir kaynakları korumak, tükettiğimiz ve artık oluşturduklarımızı da yeniden kullanılabilir hale getirmemiz gerekmektedir. Yaşadığımız çevreyi devamlı ve yaşanabilir kılmak sürdürülebilir bir yaşamı gelecek nesillere bırakabilmemiz için buna ihtiyacımız vardır. Bu makale inşaat sektöründe sürdürülebilirlik ve bina inşaatlarında evrensel sürdürülebilir uygulama örnekleri hakkında bilgi vermektedir.

     

    2. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

       Son yıllarda dünyada yaşanan iklimsel felaketlerin sıklığı ve çevreye olumsuz etkileri insan hayatının bağlı olduğu doğal kaynakların hızla tükendiğini ve geri dönüşü olmayan bir noktaya doğru yaklaşıldığını gözler önüne sermiştir. Fabrikalarda, insanların ev ve ulaşım araçlarında yakıt yakarak havaya atılan sera gazları küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine neden olmaktadır. İnsanlar tarafından doğa hızla kirletilirken doğal kaynakların da bilinçsiz bir şekilde tüketilmesi bu kaynakları gelecek nesillere bırakma kaygısını gündeme getirmiştir. Bu durum tüm dünyanın sürdürülebilirlik kavramına olan ilgisini arttırmış ve geleceğimiz sürdürebilirlik kavramı etrafında şekillenmeye başlamıştır.

     

    3. İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KAVRAMI

       Gelişmekte olan ülkeler, artan ihtiyaçlarına yanıt verebilmek için inşaat sektöründe ilerlemeye ihtiyaç duymaktadır. Ulaşım, enerji santralleri, havalimanları, barajlar, köprüler, yerleşim alanları vb. alanlarında projelere ihtiyaç duyar, dolayısıyla bu projeler ülkelerin ekonomilerinde büyük pay sahibidir. 2012 yılı verilerine göre inşaat sektörü 7,5 trilyon dolarla dünya üretiminin %13,4’lük kısmını, OECD ülkelerinde gayrisafi hasılanın %6,47’sini ve Avrupa ülkelerinde ise gayrisafi hasılanın %10’unu oluşturmakla beraber Global Construction 2020 raporuna göre 2020 yılında dünya çapında %70 büyüme ile beraber 12,7 trilyon dolar ile üretimin %14,6’sını oluşturması beklenmektedir (Candemir, B., Beyhan B., Karaata, S., 2012). Türkiye’deki durum incelendiğinde Maliye Bakanlığı’nın raporuna göre inşaat sektörünün 2014 yılı itibariyle gayrisafi yurt için hâsıla içindeki payı %5.8; istihdam içindeki payı %7.4 olarak görülmüştür (Yıllık Ekonomik Rapor 2015). 

       İnşaat projelerini farklı dallara ayırmak zor olsa da genel kabul görmüş olan bir düşünceye göre inşaat projeleri şu başlıklar altında sınıflandırılabilir (Barrie & B.C. Paulson, 1992, s. 6-9):

    • Konut İnşaatları

    • Bina İnşaatı 

    • Sanayi Yapıları 

    • Ağır Mühendislik Yapıları

       Tarihin en eski dönemlerinden beri süregelen, insanların barınma, korunma ve kendilerini geliştirerek yeni medeniyetler kurup bu miraslarını ileriye taşıma kaygısı inşaat kavramının o dönemlerden günümüze kadar insanlığın en önemli konularından birisi olmaya devam ettiğini göstermektedir. Günümüzde de ülkelerin kalkınması konusunda en önemli etmenlerden biri olan inşaat sektörü bünyesinde bulundurduğu ekonomik, toplumsal ve çevresel birçok etmen nedeniyle sürdürülebilirlik kavramı açısından oldukça önemli bir anlam teşkil etmektedir (Tekin, Ö.F., Eşit, Musa., Varınca Kamil B., 2014).  İnşaat sektörünün neden olduğu tüm çevresel sorunlara rağmen çevresel, ekonomik ve sosyal anlamda sahip olduğu roller, sektörün vazgeçilemez olmasına neden olmuş ve doğayla uyumlu bir şekilde gelişimi sağlamak açısından yeni fikirler ortaya atılmasına yol açmıştır. Sürdürülebilir yapım kavramı çatısı altında toplanan bu fikirler temel olarak, maliyet artışını göze alarak yeniden kullanılabilir ve daha az enerji sarfiyatı yapacak şekilde inşaat malzemelerini kullanarak sektördeki kaynak kullanım yükünü hafifletmeyi ve sonucunda daha az atık üretmeyi amaçlamaktadır. Uluslararası bağlamda bakıldığında sürdürülebilir yapım kavramına sadece son on yıllık dönemde “International Council for Research and Innovation in Building and Construction (CIB)”nin yaptığı çalışmalarda rastlamak mümkündür (Hoşkara, 2007).

        İnşaatta sürdürülebilirlik konusu çoğu zaman “yeşil” kavramıyla iç içe hatta aynı olarak düşünülmesine rağmen “yeşil” terimi, sürdürülebilirlik kavramını tamamen kapsamamaktadır.Yenilenemez kaynakların tüketiminin artması, gelecek nesillere kaynak aktarımı gibi insanlığın karşı karşıya olduğu problemler inşaat sektöründe de yeni planlamalara gidilmesine yeni stratejilerin belirlenmesine yol açmıştır. Sürdürülebilirliği inşaat sektörüne uygulayabilme adına oluşturulan yeni stratejiler, yapıların daha proje aşamasında kendine yer bulmaya başlamıştır. Bir projenin, tam manasıyla sürdürülebilir olabilmesi için, planlama, yapım ve yıkım evrelerinde uygun maliyetli, erişilebilir ve çevresel bilince sahip olarak ekonomik, sosyal ve çevresel konularla iç içe ve uyumlu olması gerekmektedir (Kibert, 1994) (Wyatt, 1994). Sürdürülebilir yapım konusunda yapılan araştırmalar sonucunda klasik tasarım ve yapımın baz aldığı ana konular maliyet, zaman ve kalite olurken sürdürülebilir tasarım ve yapım, bunların yanı sıra, kaynak tükenmesinin ve çevre bozulmasının azaltılması, sağlıklı yapılaşan bir çevre oluşturulması konularını da hedefleri arasına dahil etmiştir (Kibert, 1994).  İnşaat sektöründe sürdürülebilir yapım kavramı geliştirilmeye uygun ve içerisinde değişik dalları barındıran bir konudur. Kibert yaptığı çalışmalar çerçevesinde sürdürülebilir yapım ilkelerini altı ana başlıkta toplamış ve sürdürülebilir yapım için kavramsal bir model (şekil 3.1-2) oluşturmuştur (Hoşkara, 2007). • Kaynak tüketiminin azaltılması • Kaynakların yeniden kullanımının artırılması • Yenilenebilir/dönüştürülebilir kaynak kullanımının artırılması • Doğal çevrenin korunması • Sağlıklı bir çevre oluşturma • Oluşturulan çevrede kalitenin sağlanması

    Sürdürülebilir İnşaat

    Sürdürülebilir inşaat, “inşaat yapım ve tasarım safhalarında sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin uygulanmasıyla kaynakların korunması, daha az enerji kullanımı, daha az atık ve kirlilik oluşumunu amaçlayan ve sürdürülebilir yerleşim yerleriyle uyumlu yeterli sosyal koşulları sağlayan yapım anlayışıdır. İnşaat sektöründe sürdürülebilirliğin 3 temel boyutu olan ekonomik, çevresel ve sosyal fayda sağlaması amaçlanan bir yapılaşma hedefleniyor. Sektörün diğer sektörlerle etkileşimde olması ve sektörde kullanılan çeşitliliğin fazlalığı ise çevre problemlerini gündeme getirmektedir. Sürdürülebilir inşaat, yeni yapılar inşa ederken kullanılan malzemelerin yenilenebilir ve geri dönüştürülebilir olmasının yanı sıra süreç boyunca enerji tüketimini ve israfı azalttığını ifade eder. Bu tür inşaatların temel amacı, endüstrinin çevre üzerindeki etkisini azaltmaktır.

    Sürdürülebilir Yapıların Faydaları

    •         Çevreye ve insan sağlığına zarar vermeyen sürdürülebilir malzeme kullanımı fayda sağlıyor.

    •         Süreç sırasında yenilenebilir enerji kullanılıyor.

    •         Geri dönüştürülebilir

    •         İsrafı azaltır.

    •         Evlerin iç hava kaliteleri çok daha iyileştiriliyor.

    •         Sürdürülebilir teknolojilerin ve malzemelerin kullanımı, atık yönetiminde büyük tasarruf sağlarken kendi başına atık yönetim şirketi tarafından talep edilen ücretleri de azaltacaktır.

    Kaynak Verimliliği Uygulamaları

    Tüm bu üretimler yapılırken aynı zamanda birçok doğal kaynağın tüketilmesi ve bununla birlikte yapılaşmanın sebep olduğu olumsuz çevresel etkiler, gelecek nesilleri tehdit eden bir unsur haline gelmiştir. Bu açıdan kaynak verimliği dolayında su ve enerji tüketim alanlarının incelenmesi gerekiyor. Talebin ve tüketimin arttığı dünyada sürdürülebilir çevre ve doğal kaynak yönetimi ile yaşanabilir kentlerin inşası gittikçe önem kazanmaktadır. Bununla beraber;

    •         Kendi enerjisini üreten binaların yaygınlaştırılması,

    •         Mevcut binalarda enerji verimliliğini teşvik edici desteklerin arttırılması,

    •         Ulusal Yeşil Bina Sertifika Sistemi’nin kurulması,

    •         Kendi elektrik ihtiyacını karşılama amaçlı lisanssız güneş enerjisi santrali ile rüzgâr enerjisi santrali uygulamalarının yaygınlaştırılması,

    •         Kamu Binalarında Enerji Verimliliği Projesi’nin uygulamaya geçirilmesi,

    •         Sıfır atık çalışmalarına ağırlık verilmesi,

    •         Su kaynaklarının korunması yönünde ilgili çalışmaların yapılması,

    •         Atıkların insan ve çevre sağlığına etkilerinin en aza indirilerek yönetimi, geri dönüşüm ve geri kazanımın sağlanması konusunda çalışmaların yapılması,

    •         Sera gazı emisyonuna sebep olan binaların kontrolünün yapılması gibi bu çalışmanın konusu olan birçok hedef bulunmaktadır.

    Verimliliğe Yönelik Tasarımlar

    Trombe duvarı; binanın güneye bakan cephesinin bir miktar uzağında yer alacak şekilde koyu renkte bir camdan bir odacık oluşturulması sonucu bu odacıkta güneş ışınlarından gelen enerjinin depolanması ilkesiyle çalışmaktadır.

    Güneş kırıcılar; dış cepheye entegre edilen bir sistemdir. Aynı zamanda güneş ışığını yönlendirme fonksiyonlu yapılardır.

    Işıklıklar; bazı yapılarda tüm çatıyı kaplayacak şekilde gün ışığından faydalanması amaçlanır. Bazılarında ise daha küçük ölçekte alan açılarak yapıların, çatısına güneş ışığından faydalanabilmeleri amaçlanır.

    Gün Işığı Bacası; ışık tüpü olarak da bilinen gün ışığı bacaları ile gün ışığının iç mekâna taşınması hedeflenir.

    Işık Rafları ;pencerede parlama ve ısınma yaratan fazla güneş ışığının yansıtılarak iç mekânda daha fazla aydınlatılmasını sağlamaktır.

    Kuranglezler; binaların bodrum katlarının doğal ışık alamaması sebebiyle günün her saati elektrik enerjisi tüketilerek aydınlatılma yapılmaktadır. Bu nedenle bu mahallerin aydınlatılması için kuranglezler kullanılabilmektedir. Bu sistemlerde, dış mekânla bağlantı yüzeyi taşıma kapasitesi yüksek camlar ile kapatılmaktadır. Bu sayede bu bölümlerden yağmur, kar suyu vb. girişi engellenmektedir. Bu sistemler doğal ışığı hiç alamayan yer altı kotlarında hem görsel konforu sağlamakta hem de kapalı ortamların yarattığı olumsuz ruhsal etkileri ortadan kaldırmaktadır.

    Sonuç olarak,

    Yapılan araştırmalara göre, Dünya’da konut eğilimlerin önümüzdeki yıllarda büyüklüklerinin azaldığı görülüyor. Sosyal donatı alanların ise arttığı gözlemlenmiştir. Bu yüzden toplu konut modellerinin sayısında pozitif ivmenin yaşanacağı öngörülmektedir. Ayrıca nüfusta ve kentleşmede artış yaşanmaktadır. Bu açıdan toplumda birden fazla konuta sahip olma eğilimi oluşuyor. Konut ihtiyacının hızla artacağı veya konut tiplerinin yeni normlara uygun olarak değişim göstereceği düşünülmektedir. Bununla beraber gelişen ekonomi ve teknoloji ile endüstride üretim alanlarının çoğalacağı öngörülmektedir. Bu nedenle sürdürülebilir bir geleceğin için artan yapı ihtiyacının, çevresel malzeme ve yöntemlerle giderilmesi gerekmektedir.

     

    3.1. Dünyadan Sürdürülebilir Bina Örnekleri

     

    1.  Lighthouse İngiltere’de sürdürülebilir mimari harikası olarak nitelendirilen ekolojik ev Lighthouse, günlük su ihtiyacını, yağmur suyunun arıtılması ile elde ediyor. Evde kullanılan atık sular ise yeniden kullanıma hazır hale getirilebiliyor. Uzun süren çalışmalar sonucu ortaya çıkan doğa dostu ekolojik evde ısı kaybı %60 daha az yaşanıyor. Sürdürülebilir evin tüm enerji ihtiyacı ise güneş enerjisi ile sağlanıyor. Lighthouse’un öne çıkan diğer özellikleri ise; evde klima yerine rüzgar kullanılıyor olması, evin çatısı ve arka duvarında bulunan güneş enerji panelleri ile kendi enerjisini üreterek sıcak suyun banyo-mutfak gibi yerlere veriliyor olması, duvarlarda yüksek miktarda ısı yalıtımının olması ve biyolojik kaynatma kazanına sahip olmasıdır (Ekolojik Ev Lighthouse Sürdürülebilirliğin En İyi Örneği, 2013).  


    2. Phipps Botanik Bahçesi

    3. Ümraniye Meydan Alışveriş Merkezi

    4. Siemens Gebze Fabrikası

    KAYNAKLAR [1] Barrie, D., & B.C. Paulson, J. (1992). Professional Construction Management. New York: McGraw-Hill. [2] Bauen, R., Baker, B., & Johnson, K. (1996). Sustainable Community Checklist. Washington Seattle: University of Washington. [3] Candemir, B., Beyhan B., K. S. (2012). İnşaat Sektöründe Sürdürülebilirlik: Yeşil Binalar ve Nanoteknoloji Stratejileri. [4] Chapin, F., Torn, M., & Tateno, M. (1996). Principles of ecosystem sustainability. American Naturalist, 6(148), s. 1016-1037. [5]  http://www.bestdergisi.com.tr  web sitesi, Dünyanın En Yeşil Tesislerinden Biri (2013)   [6]  http://www.designcoholic.com  web sitesi, Ekolojik Ev Lighthouse Sürdürülebilirliğin En İyi Örneği (2013).  [7] Gezen, A. (2015). İnşaat Sektöründe Sürdürülebilir Kent Yaşamı ve Karayolunda Uygulama Alanları. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Beykent Üniversitesi. [8] Gilman, R. (2003). Sustainability by Robert Gilman from the 1992 UIA/AIA Call for Sustainable Community Solutions. Aralık 2015 tarihinde www.context.org. adresinden alındı. [9] Hoşkara, E. (2007). Ülkesel koşullara uygun sürdürülebilir yapım için stratejik yönetim modeli. İstanbul: İTÜ. [10]  Jacques, P. (2014). Sustainability: The Basics. Routledge. [11]  Kibert, C. (1994). Establishing Principles and a modal for sustainable construction. Proceedings of First International Conference of CIB TG16 on Sustainable Construction (s. 3-12). University of Florida. [12]  Merriam-Webster Inc. (2002). 10. New Dictionary.  [13]  http://www.imo.org.tr web sitesi, Doğa Sektörel Yayınları, İstanbul, Yüksek Performanslı Binalara İlişkin Bir Değerlendirme, Binalarda Sürdürülebilirlik: Ömür boyu maliyete ilişkin yaklaşımlar, Özbalta, T., Çakmanus, İ., (2008).,   İnşaat Sektöründe Sürdürülebilirlik ve Bina İnşaatlarında Evrensel Uygulama Örnekleri  177 [14]  Özmehmet, E. (2010). Dünyada ve Türkiye'de Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları. İzmir: Yaşar Üniversitesi. [15] Pierce, F. J. (1993). Developing criteria to evaluate sustainable land management. Proceedings of the eighth international soil management workshop: utilization of soil survey information for sustainable land use, (s. 7-14). [16] Ruckelshaus, W. (1989). Toward a Sustainable World. Scientific American, 3(261), s. 66-175. [17] Selman, P. (1995). Local sustainability: can the planning system help get us from here to there?. Town Planning Review, 3(66), s. 287. [18] Tekin, Ö. F., Eşit, M., & Varınca, K. B. (2014). İnşaat Sektöründe Çevresel Kaygılara Çözüm Önerileri: Sürdürülebilirlik ve Yeşil Binalar. 2. Uluslararası Çevre ve Ahlak Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Adıyaman: Adıyaman Üniversitesi Yayınları. [19] http://www.yapi.com.tr web sitesi, Türkiye’den Sürdürülebilir Mimarlık Örnekleri (Tarih yok).  [20] Whitelegg, J. (1993). Transport for a sustainable future: the case for Europe. Belhaven Pr. [21] Wyatt, D. (1994). Recyling and Serviceability: The Twin Approach to Secure Sustainable Construction. C. Kibert (Dü.), Proceedings of First International Conference of CIB TG16 on Sustainable Construction içinde (s. 69-78). University of Florida. [22]  http://www.mmo.org.tr web sitesi, Siemens Gebze Tesisleri Yeşil Bina, Yaman, C. ( 2009)  [23] Yılmaz, B. (2012). Türkiye İçin Sürdürülebilir Bina Performans Kriterleri ve Bütünleşik Tasarım Yönetim Modeli Oluşturulması. İstanbul Teknik Üniversitesi.


Diğer Bloglarımız


Copyright @ Designed By TEO BİLİŞİM